2 Kon 5: Naäman en de Joodse slavin

Preek Grote Kerk Vlaardingen 29 jan 2006

Een van de bijzondere dingen in dit gedeelte is dat God zich bemoeit met mensen buiten Israël. Kennelijk draagt God ook zorg voor mensen buiten de gemeente. Daarom staat deze geschiedenis in de Bijbel. God is niet alleen een God van het Joodse volk, maar hij bemoeit zich ook met een Syrische legeraanvoerder. God is niet alleen de God van Israël, maar van alle volken. Daarom begin de Bijbel niet met de roeping van Abraham als stamvader van Israël, maar bij de lijsten van de volken van de aarde. Zij behoren God toe, ook al zijn ze van hem afgevallen. Daarom hebben bijna alle profeten van Israël geprofeteerd over de omliggende volken. God is wel bezig om Zijn reddingsplan te voltooien met Israël, maar het gáát om de volken van de aarde. Daarom zegt de apostel Paulus ook dat God niet wil dat mensen verloren gaan, maar dat alle mensen zalig worden en tot kennis der waarheid komen.

Daarom heeft God soms heel persoonlijk bemoeienis met mensen buiten de kerk. Hij spreekt op een bijzondere wijze in hun leven. Is het u wel eens overkomen dat u iemand ontmoette, die een indruk had gekregen van God? Dat gebeurt. Ik wil u daar nog eens iets van vertellen vanuit mijn vorige werk bij de GZB?

Een jaar of wat geleden bezochten we Messiasbelijdende gemeenten in Israël. In Jeruzalem vertelde een voorganger hoe hij in de VS een droom had gekregen van de Messias Jezus. Dat was het begin van een zoektocht, die er uiteindelijk toe leidde dat hij de Christus der Schriften vond, zoals die in het NT naar voren komt. Maar hij was niet de enige. In Tel Aviv ontmoetten we een voorganger die iets dergelijks had meegemaakt, en ook in Haifa. Maar het zijn niet alleen Joden (die behoren nog tot Gods oude bondsvolk), het zijn ook moslims, die hiervan getuigen. Verschillende ex-moslims ontmoet die aangeraakt waren door het lezen over Jezus in de Koran, of door een droom. Die daarna een radioprogramma horen, dat ineens herkenning oproept en gaan zoeken. Ze zoeken christenen op omdat ze meer willen weten over Jezus. Ik herinner me dat we in Iran waren en de moslim studenten als vliegen om ons heen zwermden.

Maar het gebeurt ook in onze samenleving. Vaak door een ingrijpende gebeurtenis. Zoals iemand me pas vertelde over een ziekenhuis opname. Nooit moeite gehad, altijd sterk, en dan ineens niets meer kunnen, geveld zijn. Dan brengt God een mens soms tot nadenken, tot het lezen van de Bijbel.

Zo was het ook bij Naäman. Er wordt van hem verteld dat hij groot was, de rechterhand van de Syrische koning, een held. We zien verderop dat zijn knechten hem als ´vader´ aanspreken. Hij was niet alleen gerespecteerd, maar ook geliefd. Maar dan één woordje wordt erbij gezegd: melaats. De lepra heeft zich meester van hem gemaakt. Zijn huid en ledematen worden langzaam maar zeker opgegeten door een bacterie en daar kan deze geweldige man niets tegen doen. Ziet u het voor u: machtig en tegelijkertijd zó kwetsbaar. Een vrij mens, tegelijkertijd gebonden door een vreselijke ziekte, die zijn leven steeds meer is gaan beheersen.

Eigenlijk is die man een symbool van de wereld van succes, waar je tegen op kijkt. Machtige mensen, rijke mensen, gezonde mensen die het gemaakt hebben in het leven. Een economie waar alles op winst staat. De skyline van Rotterdam, in al zijn trots. Maar je moet er wel doorheen kijken. Veel mensen dragen een donker geheim mee, kwetsbaarheid, van binnen worden opgegeten. Doch melaats! Zo zag Jezus de schare: allemaal zelfbewuste mensen. Maar hij zag ze als schapen zonder herder.

Van de krijgsoverste verschuift het beeld naar de slavin in het huis van Naäman. Een jong meisje, zonder naam, meegenomen door Syrische benden. Onvrijwillig vastgehouden. Wat heeft dat kind al geweld meegemaakt. Zij is het tegendeel van Naäman. Maar tegelijkertijd valt haar innerlijke vrijheid op.

  • Door alles heen heeft zijn het geloof in de God van Israël vastgehouden. Ze heeft niet gezegd: God heeft mij verlaten in dit land.
  • Op de een of andere manier heeft ze de situatie aanvaard, dat heeft ruimte gegeven om het goede te zoeken voor de mensen om haar heen. Ze  heeft geen rancune. Hoezeer had ze kunnen zeggen: laat die man lijden. Nu krijgt hij ook zijn deel!
  • Ze heeft de moed gehad om over haar geloof van thuis te praten; ze schaamt zich er niet voor om over de profeet van God te beginnen. De schrijver stelt haar eigenlijk tegenover koning Joram, bij wie Naäman later terecht komt. Die denkt niet eens aan de profeet. Die is eerder in paniek, en denkt dat de Syriërs hem in de val willen lokken.

Het getuigenis van het meisje heeft grote gevolgen. Het is opvallend dat zo´n bevelhebber het advies van zijn slavin opvolgt. Misschien zit daar ook wel de overredingskracht van zijn vrouw tussen. God brengt hem op de knieën. Die grote man moet heel wat lessen leren. Ook dat de profeet Elisa niet eens naar buiten komt om hem de handen op te leggen. Nee, gewoon je 7 keer (het getal Gods) wassen in die vuile Jordaan. Wat een les in nederigheid, een les ook dat het niet gaat om de profeet van God, maar om de God van de profeet (vs. 11). Hij die gewoon is bevelen uit te delen, wordt door een knechtje van de profeet gezegd wat hij moet doen. 

U hebt zich misschien afgevraagd: komt Naäman nu tot geloof? In zeker zin wel: vs 15. Nu weet ik…Hij erkent de God van Israël als de hoogste. Hij wil de God van Israël ook vereren (vs. 17). Het blijkt ook uit zijn wens om een hoeveelheid aarde mee te nemen. Maar daaruit is ook duidelijk dat hij nog veel niet weet. Hij denkt dat Gods macht alleen beperkt is tot het gebied van Israël en daarom wil hij iets van dat gebied meenemen. Zo dachten de heidenen. De goden zijn gebonden aan hun territorium, ook de God van Israël. Zo denkt deze man ook. Hij zegt erbij: De Heere moet het me maar vergeven dat ik ook mijn plichten heb tav mijn koning. Ik moet hem begeleiden in het huis van Rimmon, de god van de Syriërs. Als ik dat dan uiterlijk doe, dan weet de Heere toch hoe ik tegenover Hem sta.

En wat zegt Eliza? Man ben je wel goed bij je hoofd? Nee, Ga in vrede. Eliza heeft er geen uitspraak over gedaan, dat die man iets fout deed. Hij heeft het in Gods hand gelaten. Als de Heere zo bezig is met een mens, dan zal Hij daar zelf ook wel voor zorgen. 

Wat is de taak en de plaats van de gemeente?

1. Allereerst dat we niet zijn voor onszelf, maar voor de wereld om ons heen. Anders zou God zijn gemeente wel van deze aarde roepen. God is nog niet klaar met de wereld, met de volken, ook niet met de mensen om ons heen. Dat moeten we bedenken als we op school zitten, in de trein of in de bus. Zou het zo kunnen zijn dat God zich bemoeit met degene die tegenover me zit of die naast me zit? Of hebben we die ander al afgeschreven omdat hij anders is en doet dan wij? Soms is de kerk een sta-in-de-weg voor Gods weg. Omdat mensen aankloppen, maar ze worden scheef aangekeken, of de gemeente is veel te druk met zichzelf of de interne problemen. Dan hebben we niets van het hart van God begrepen en van zijn bedoeling met deze wereld, vanaf het begin van Genesis, tot aan het eind van Openbaring (de volken brengen hun eer in het nieuwe Jeruzalem).

2. De slavin vertelt eenvoudig van de plek waar heling te krijgen is. Dat gelóóft ze eenvoudig, ondanks haar situatie. Ze is de verbittering voorbij. Ze laat iets van God zien op de plek waar ze tegen wil en dank gebracht is. Omdat ze geen rancune heeft, worden haar woorden serieus genomen. Het meisje legt ook met haar houding getuigenis af. Dat is nu de taak van de gemeente. God maakt mensen zoekers, dat kunnen wij niet doen. God opent harten en deuren. Dat kunnen wij ook niet, maar wel: de weg wijzen, als ze met de nood van mensen worden geconfronteerd. Zoek de zoekers! En die komen er steeds meer. Niet krampachtig gaan evangeliseren. Maar open zijn om de ander te wijzen op God die kan bevrijden van de melaatsheid, juist de melaatsheid van de ziel. Ik denk dat zoals hier God hierbij vooral jonge mensen inschakelt. (Soul Survivors: 3500 mensen bij elkaar; Taizé, wekelijks duizenden jongeren)

3. Wij zijn een schakel in de ketting die God maakt in het leven van mensen. Meestal niet de laatste. We moeten heel veel aan God overlaten. Niet iemand tot onze gedachten proberen over te halen (Jehova´s getuigen) of onze principes. Maar iemand de tijd geven. God moet het doen, van binnen uit.

4. Genezing is hier de weg tot erkenning van de God van Israël. We kunnen er zeker van zijn dat de genezing van Naäman slechts een klein stukje van Gods heilsweg is. Steeds meer komen mensen op onze weg die genezing (waar artsen niets meer kunnen doen) en bevrijding (van gebondenheid, waar geen ziekenhuis iets kan uitrichten) nodig hebben. Genezing is een geheim van God, maar God gebruikt het om Zijn Koninkrijk te doen komen. (Verhaal Verkuyl).

Amen

Reacties

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *