12 april 2026
Hoe Christus, de Levende, het wankele geloof van Zijn discipelen tegemoetkomt (Joh. 20: 26 – 29)
- Het wankele Paasgeloof
Er hangt veel aarzeling rondom het prille Paasgeloof. Alle evangeliën melden ons dat de discipelen lang onzeker bleven. De evangelist Johannes vertelt dat zij angstig met gesloten deuren bij elkaar zaten. De overwinning van Christus over de dood en de hel, waarover de Schriften getuigden en waarover Jezus zelf had gesproken, drong maar langzaam door in het hart van de leerlingen. Daar is de heilige Schrift heel eerlijk over.
Ook de evangelist Johannes verzwijgt de angst van Jezus’ vrienden niet en hun traagheid om te geloven. Vanmorgen komt de discipel Thomas voor het voetlicht, die de bijnaam Didymus droeg; hij was er een van een tweeling. Zijn broer kennen we niet. Maar misschien had u het kunnen zijn, of jij. Want Didymus betekent ook wel zoiets als: op twee gedachten hinken, twijfelen. Thomas was niet zomaar overtuigd (vs 25). ‘Als ik niet…niet…dan zal ik beslist niet geloven. Als ik niet zelf de tekens van Zijn lijden zie, aanraak, zal ik het niet geloven.
- Zien en geloven in het evangelie van Johannes
Eerst zien! In het Evangelie van Johannes is ‘zien’ een kernwoord. Zien is aanschouwen met je ogen, maar dan ook: ‘inzien’, ‘zeker weten’. Daarom is er een nauwe relatie met dat andere kernwoord ‘pisteuein’ (geloven). Johannes 1: ‘Het Woord is vlees geworden en wij hebben Zijn heerlijkheid aanschouwd, een heerlijkheid als van de Eniggeborene van de Vader, vol van genade en waarheid. Joh. de Doper, als hij zegt: ‘Zie het Lam van God!’ Of Joh 14:9 ‘Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien.’ Let ook op hoe Johannes zijn pastorale brieven begint: ‘Wat er was vanaf het begin, wat wij gehoord hebben, wat wij gezien hebben met onze ogen, wat wij aanschouwd hebben en onze handen getast hebben van het Woord des levens..’
Geloven betekent dat je het gaat zien. Toch kent u dat wel hè, dat je iets vaak hebt gehoord, maar toch hoorde je het niet. Dat je iets vaak zag en toch bleef je blind. Dat iets vaak in je gedachten kwam, en toch raakte het je hart niet. En dán, dan dringt het door! Zo gaat het ook met het Evangelie. Ineens ga je het zien, ga je Hem zien in Zijn heerlijkheid!
En toch hangt er om het vuur van het geloof weer snel de rook van de twijfel. De evangelist verhaalt uitvoerig hoe dat is gegaan met Thomas, die een trouwe leerling was, die van Jezus hield, die getuige was geweest van Jezus’ macht over de dood bij het graf van Lazarus. Maar toch kon hij er niet bij: het Paasgeloof leek niet bestemd voor deze denker, deze zoeker.
Johannes vertelt het uitvoerig. Het is alsof hij zegt: ‘Kijk er maar niet van op. Ik weet dat twijfel en aanvechting hun tanden laten zien. En daarinkomt hij naast ons zitten, ja, naast jou en mijmet ons wankelbare en rafelig leven.
- Herken je de aanvechting van de twijfel?
Gemeente, wees eens eerlijk, herken je de aanvechting als het gaat om de opstanding van Jezus? Misschien was er een tijd dat je het zag, dat je hart opsprong van vreugde omdat je zoveel van Jezus hield. Maar later kwam de twijfel; je zag het niet meer, je voelde het niet meer. Hij leek zo ver weg, ja en je was ook zo druk met je leven. En dan kan zomaar de gedachte binnensluipen ‘Is het allemaal wel waar’. Houden we onszelf niet voor de gek? Daar zit je dan met je twijfel, ja, en toch zit je hier, of kijk je mee!
Iemand anders zegt: ‘Hier krijg ik nu precies de vragen over van mijn collega’s of medestudenten.’ Als Jezus leeft, wat jullie christenen beweren, waarom is dan de dood nogzo machtig? Waarom ouders vol zorgen in het ziekenhuis bij een ernstig ziek kind? Waarom een jong gezin, waarvan een van de ouders kanker krijgt en hun leven wordt op z’n kop gezet? Waarom die momenten waarop je slag op slag moet incasseren? Waarom die depressie, als een gestage motregen in je binnenste? Die momenten dat je bidt: ‘Nee, Heere, niet nóg meer, als U mij ook dat ontneemt, is er niets meer om aan vast te houden.’
Ik ervaar zelf ook dagelijks de afbraak van mijn lichaam. En dan praten we nog niet eens over het wereldnieuws dat ons kan vloeren, de chaos, de oorlogen. Alsof er nooit een opstanding uit de doden heeft plaatsgevonden.
- Thomas door zijn medeleerlingen erbij gehaald
Waar we nu vooral op moeten letten: hoe Jezus zelf het aarzelende en wankele geloof van Zijn discipelen tegemoetkomt (vs. 19-22). De tweede keer, de zondag erna, is Thomas erbij. Mooi accent trouwens, dat hij zich laat overhalen door de broeders en zusters. Als lauwheid en dorheid ons aanvechten, als ons geloof meer rook dan vuur meebrengt, als je hart verwond is door een ander, als.. allemaal redenen om weg te blijven, of om af te haken. Nee, dan toch komen naar de plek waar de vrienden van Jezus bij elkaar zijn. (Verhaal van onze jongste zoon die door JV-ers werd opgehaald).
- 1. Het geloof put nieuwe moed uit de aanspraak van Christus, de Levende
Maar Thomas heeft wel een moeilijke week gehad omdat Hij de vredegroet van Christus heeft gemist. En misschien had jij ook wel een moeilijke week met al je beslommeringen. Je zat in over je kinderen of je kleinkinderen. Je vriend had je plotseling aan de kant gezet. Je was bezorgd over je zaak. Je zat in over je verlangen naar een relatie…Maar je had de stem van Christus niet gehoord. Zijn vredegroet was aan je voorbijgegaan, net als aan Thomas.
Opnieuw groet Christus het bange groepje discipelen achter een potdichte deur. Opnieuw laat Hij zich niet tegenhouden door gesloten deuren, ook niet door gesloten harten. En Hij komt niet met verwijten ‘waar was je nou?’ Ja, het is een gewone groet: ‘Goedendag’, zoals je die vandaag nog steeds hoort ‘Sjalom lechaiem’ en in het Arabisch ‘Salem aleikum’.
Maar als Jezus je groet, is dat geen groet in het voorbijgaan. Nee, het is alsof Hij zegt: Schaam je niet voor de chaos in je leven. Mijn vrede geef ik U, wat er ook gebeurt. Nee, Ik ben niet meer bij jullie zoals voorheen. Maar met Mijn genade en Heilige Geest zal Ik altijd bij u blijven. Thomas, nu moet jij het horen, en u en jij hier en u die op afstand meekijkt! Je had de vredegroet van Christus al gehoord aan het van de dienst: ‘Genade zij en vrede…’
Als de vrede van Christus bezitneemt van ons hart, gaan de besognes aan de kant, de angst, de schaamte, de schuld. Die vrede is het grootste geschenk voor een sterfelijk mens.
- 2. Het geloof vindt troost in de wonden van de Levende.
Jezus richt zich persoonlijk tot Thomas (vs 27): ‘Thomas, kom hier met uw vinger… Hier, voel maar, kijk maar, tast maar met je hand.’ Hoe steekt Jezus Zijn uitnodigende hand uit naar Zijn twijfelende leerling! ‘De littekens van de spijkers, de wond in Zijn zijde, die moest hij zien.’ (vs 25). Dat hier werkelijk zijn geliefde Meester was die hij aan het kruis had zien sterven.’
Of het zien voor Thomas genoeg was, of hij Jezus lichaam nog heeft aangeraakt, vermeldt de Schrift niet. Maar wat nu zo belangrijk is: Christus verheerlijkte lichaam, het lichaam dat niet meer zal sterven, dat niet meer afhankelijk is van tijd en dimensie, draagt toch de tekens van de wonden. Het is een reden voor diepe blijdschap (vs. 20). Maar waarom eigenlijk?
‘Als Hij niet de tekens van de wonden in zijn lichaam zou dragen, zou Hij ons verwonde hart niet kunnen troosten’, zei Augustinus.
- Kunnen de littekens van Jezus u en jou troosten?
Wat zie je in die littekens van Zijn lijden? Kun je er schoonheid in zien? Littekens zijn toch nooit mooi? Het is de schoonheid van de liefde, liefde die zich heeft laten verwonden!
In een boerengezin groeide een jongen op die zijn ouders veel verdriet deed. Met zijn brutaliteit en egoïstische gedrag trapte hij zijn ouders op het hart. Zijn uitgaansleven, de leugens. En elke keer als er weer iets gebeurde, sloeg zijn vader een spijker in een balk hoog in de boerderij. Toen de jongen wat ouder was, zag hij op een goede dag op de zolder een rij spijkers in de balk. Vader, waarom al die spijkers? Weet je ’t nog jongen, toen je me bedrogen had, nou dat is die spijker… O, vader, het was vreselijk, wilt u mij alstublieft vergeven? Als teken van vergeving trok z’n vader de spijker uit de balk. En zo gingen alle spijkers eruit door het berouw van de zoon en de vergeving van de vader. Telkens als de jongen langs de balk liep, zag hij de littekens van de spijkers. Ze herinnerden hem aan zijn schuld, maar ook aan de vergeving van zijn vader.
- De littekens vertellen ons twee dingen
Ze zeggen iets over het verleden en ze zeggeniets over het heden.
(1) Het verleden: Christus is geslagen in het huis van Zijn geliefden. Hij gaf Zijn goed en bloed, Hij liet zich verwonden, om u te helen. Hij werd verlaten door God en mensen, om jou te brengen in de gemeenschap van Zijn lichaam. Door Zijn overgave haalde hij de doodssteek weg die onze zonde teweegbracht. Het moet ons nederig maken en beschaamd als we beseffen wat Hij heeft gedaan. En ook wat wij hebben gedaan – hoe ons zelfgerichte, schuldige leven Christus’ lijden heeft verzwaard! Wie ben ik dat Hij, terwijl ik een vijand was, een onwaardige, toch Zijn hand naar mij uitstak!
Zie je Zijn littekens? Je kunt ze niet zien zonder verootmoediging, zonder berouw, telkens weer. Laten we daarom voor Hem knielen, Hem aanbidden, het Lam dat staat als geslacht. ‘U hebt ons voor onze God gekocht met Uw bloed, uit elke stam, taal, volk en natie.’ Het is de deemoed die de bruid van Christus leert om los te laten wat zij toch niet vast kan houden. Dan zal winnen wat zij nooit meer kan verliezen (John Elliott).
(2) Het heden. De Opgestane Heere blijft altijd de littekens dragen. Hij draagt ze, gezeten aan de rechterhand van de Vader waar Hij pleit voor Zijn bruid. God heeft Hem een Naam gegeven boven alle naam, om van Zijn overwinning uit te delen. Zijn littekens dragen de belofte van het herstel van alle dingen. De belofte van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde vol van Zijn vrede, Zijn goedheid, schoonheid en waarheid. Dat is wat Hij doet.
Daar gaan Thomas’ ogen voor open. Wat hij met zijn aardse ogen ziet is Christus’ getekende lichaam, maar wat hij met de ogen van zijn hart ziet is de Levende Heere met Zijn verheerlijkte lichaam, die ook zijn Heere wil zijn. ‘Mijn Heer en mijn God’.
- Met genadige ogen kijken
Zo maakt Christus het wankele geloof van Zijn discipel vast, en ook ons wankelbare hart. Dat geloof brengt een diep inzicht mee – het weet dat God niet alle slechte dingen zal voorkomen, maar ze weet ook dat er verlossing, schoonheid en goedheid zullen zijn, wat er ook gebeurt, nu en in de toekomst. Ze gaat geloven -met de dichter van Ps. 27 dat ze het goede zal zien in de landen der levenden.
Dat geloof leert ons met genadige ogen kijken naar ons werk, onze familie, ons land en de hele schepping. Ondanks al het lelijke en bedreigende om ons heen. Dat er nog gezonde baby’s geboren worden. Dat gebroken huwelijken worden geheeld. Dat we ons werk kunnen doen, de lentelucht inademen… Dat er na vervuiling en verwoesting toch weer herstel komt. Dankzij Hem die alles draagt door het Woord van Zijn kracht!
- Zalig die niet gezien zullen hebben en toch zullen geloven
Ik kom even terug op die relatie tussen ‘zien’ en ‘geloven’, waarmee ik begon. Jezus zelf komt erop terug (vs. 29). Zalig wie niet hebben gezien en toch geloven! Wie zijn dat? Allen die Jezus niet met eigen ogen hebben aanschouwd en tóch hebben geloofd. Allen die de getuigen hebben gehoord en geloofd. Ja, ook wij, die Jezus niet lichamelijk hebben gezien, die Hem toch hebben gezien met de ogen van het hart, net als Thomas.
Of heb je Hem nog niet gezien? Zijn je ogen nog bevangen door al het geluk van de wereld, je ambitie, je toekomst? Of worden ze nog in beslag genomen door je eigen wonden, het verlies dat het leven mee heeft gebracht? Blijf niet op afstand, kom, raak Jezus’ littekens aan met de hand van het geloof!
- De wereld een oude man – maar Christus jong
Waarom zit je in over deze wereld, over wat ons misschien nog te wachten staat? Deze wereld is oud (Augustinus), ze als een zieke oude man, ze hoest, ze klaagt, het wordt nooit beter. Deze wereld loopt op haar einde. Maar Christus is jong. Hij draagt de belofte van het nieuwe leven en van het Koninkrijk dat komt. Zie op Hem, die je troost met Zijn wonden!
Hoe kun je de levende Christus zien als je niet gelooft? Hoe zul je geloven in Hem als je niet van Hem gehoord hebt? En hoe zul je horen als er niet iemand is die het je verkondigt? En hoe zal er iemand zijn die het je verkondigt? (Rom 10:13-15).
Maar nu wordt het je verkondigd! Op gezag van de getuigen. Als je zoon belt en tegen je zegt: ‘Pa, ik heb goed nieuws, je bent grootvader geworden’, dan zeg je niet: ‘O, dat geloof ik pas als ik jullie baby zie’. Nee, dan ontvang je de boodschap met blijdschap. En dan vertel je het ook aan iedereen die het wil horen? Toch?
- Getuigen worden gezonden
Daarom heeft Christus eerder tegen Zijn discipelen gezegd: ‘Zoals de Vader Mij gezonden heeft, zend Ik u ook.’ In Zijn liefde zond de Vader Zijn Eniggeboren Zoon midden in de wereld vol van het machtsspel van het kwaad, vol geweld, vol ziekte en zonde.
Naar Zijn voorbeeld zendt Christus ook jou en u en mijmidden in de wereld, je school, kantoor, in het bedrijf, op het gemeentehuis, het ziekenhuis, als je reist of thuiszit. In de kring van je familie, bij collega’s op je werk, als je merkt dat je klasgenoot het niet meer trekt. Getuige zijn, en helper, dáár waar een mens in nood is, waar het kwaad een mensenkind gevangen heeft genomen. Waar de wereld bloedt en lijdt en de schepping zucht.
Het is de liefde van Christus die dringt. Liefde die de ander blijft zien, niet in de schaduw van zijn zonden en gebreken, maar in het licht van Gods genade.
- Huiswerk voor deze zondag
Gem. ik geeft een stukje huiswerk mee, ja zeker huiswerk op zondag. Wil je het nagaan bij jezelf na te gaan en het bij elkaar navragen?
1. Put jenieuwe moed uit de aanspraak van Christus, de Levende? – ‘Vrede zij u’?
2. Durf jeZijnlittekens aan te raken?–die je beschaamd maken en die je troosten.
3. Verlang je ernaar goed van Hem te spreken midden in deze ontvlambare wereld?
Gelukkig ben je, eeuwig gelukkig, als je Gods woorden hebt gehoord en ze gelooft en eruit leeft. Lof aan u Christus, Opgestane Heer, Lof aan U, Vader, Zoon en Heilige Geest! Amen
Waar brengt ons dit? Wat vraagt dit van ons?
Wist u het niet? Ben je het vergeten? Dat, als wij met Christus zijn verbonden (intens verbonden, ‘samengegroeid’ zegt de apostel Paulus in Rom 6) door de doop en het geloof, dat we dan met Hem midden in de dood verkeren? Zoals Christus was in de oude wereld met zijn ellende, ziekte en dood, zo verkeren we met Hem in de diepte van dit tijdelijke leven. Christus lijdt nog tot aan het einde van de wereld en wij zijn daarin met Hem verbonden. Wij moeten er niet voor terugschrikken, maar het eerlijk onder ogen zien. Het is een begrijpelijke tendens vooral in de Westerse samenleving om lijden en verlies te ontvluchten. Vluchten in consumeren, genieten, verre reizen maken, films of Netflix. Of gewoon het dagelijkse nieuws niet meer toelaten. Of keihard werken. Het is zo begrijpelijk. Zonder Christus kunnen het ook niet aan. Het lijden van de schepping, de brandende bossen, verwoestende overstromingen, het verlies van levenskracht. Maar laten we in dit alles het geschonden gelaat van Christus zien. Zie de wonden van Christus in het kind dat lijdt onder oorlogsgeweld, in een zieke moeder, een eenzame oudere. Laten we naar Hem kijken die de last van onze ziekte en zonde heeft gedragen. Hij is om onzentwil verwond. Onze ongerechtigheden heeft Hij gedragen.
(2) De opstanding van Christus de grond van het geloof. En daarom is het ook de kracht van de hoop. Op Goede Vrijdag belijdt de gemeente dat Hij omwille van haar is gemarteld en geslagen en dat haar schuld verzoend is. Maar op Pasen belijdt de gemeente dat de Vader er Zijn stempel op heeft gezet, dat Hij de Zoon gemachtigd om van Zijn overwinning uit te delen. De bevoegdheid om alles nieuw te maken. Denk maar aan de gelijkenis van de verloren Zoon (j&m). De ontaarde zoon keert terug uit zijn verloren bestaan, en hij ontvangt vergeving, maar ook herstel. Nieuwe kleding, nieuwe schoenen, een nieuwe plek aan de tafel van zijn vader. En dat, juist dat, kan de oudste zoon niet hebben.
Geef een reactie