Ontmoeting op een Franse camping
In de hete zomer van 2003 bevonden we ons een paar dagen op een kleine camping in de Franse Alpen. Rondom ons uitsluitend Franse gezinnen. We vonden het wel best want Nederlanders zijn luidruchtig en maken het vaak laat voor hun tent. Meteen viel ons op dat een jonge Fransman vaak alleen bij de beek zat of stond. Uit zijn houding kreeg je de indruk dat hij uit de Bijbel aan het lezen was en soms leek hij in gebed verzonken. Zoiets zie je een Fransman niet snel doen en publique, zeker niet op een camping. Nederlanders trouwens ook niet. We maakten spoedig kennis met hem en raakten in een intens gesprek gewikkeld. Het bleek een jonge theoloog, die binnen afzienbare tijd tot priester gewijd zou worden in Nancy. Op zich niet zo vreemd. Verrassend was wel wat hij vertelde over een nieuwe beweging in de Rooms-Katholieke kerk met de naam Chemin Neuf. Het bleek te gaan om een jongerenbeweging, zo´n dertig jaar geleden in Frankrijk ontstaan. Via die beweging had Hij God echt gevonden, had hij een opleiding gevolgd als jeugdwerker en evangelist en was hij later theologie gaan studeren. Chemin Neuf is een lekenbeweging die zich richt op geestelijke vernieuwing van de kerk, op jeugdwerk en evangelisatie. Inmiddels is het werk enorm gegroeid, en verspreid over 35 landen. De jonge priester vertelde er vol vuur over en onze interesse was gewekt. Dat zo´n enthousiaste beweging was gegroeid in die oude, traditionele, liturgische kerk, in het door en door seculiere Frankrijk!
Een dreigende sluiting voorkomen
Een paar jaar geleden werd het Benedictijnerklooster, de St Paulusabdij, in Oosterhout gesloten. Een enorm complex, met een grote kerk, prachtige bakstenen gewelven, een boerderij, tuinen. Althans de sluiting dreigde, omdat de broeders te oud werden. Ze konden de dagelijkse getijden op den duur niet meer volhouden met hun kleine groep. De gebeden die ze hier meer dan een eeuw hadden volgehouden, moesten noodgedwongen stoppen omdat ze toe waren aan het verzorgingstehuis. Maar de toenmalige bisschop van Breda, Muskens, liet het er niet bij zitten. Twee keer deed hij een verzoek aan Chemin Neuf om een team ter beschikking te stellen voor Nederland. Ze weigerden eerst, maar uiteindelijk kwam er een kleine internationale groep, met een Franse theoloog, een Belg, en Duitse en een Hongaarse. In Nederland voegden enkele gezinnen uit de buurt zich erbij. Zo begon Chemin Neuf in het enorme complex in Oosterhout en kon het klooster voorlopig zijn bestemming houden.
Ervaringen bij CheminNeuf
Twee keer hebben we een korte periode bij Chemin Neuf in Oosterhout doorgebracht, om meer tijd te nemen voor bezinning en gebed en vooral ook om te zien hoe het daar toegaat. Wat allereerst opvalt is de grote gastvrijheid in de lijn van wat Benedictus voorschreef. In iedere gast ontmoeten en verwelkomen we Christus, zeggen zij. Het tweede dat opvalt is de rust en aandacht waarmee alles gedaan wordt: de getijden, het werk in en rondom de gebouwen, de verschillende conferenties. Aan de wortel van dat alles staan de ´geestelijke oefeningen´ die ze ontlenen aan Ignatius van Loyola, de stichter van de orde van de Jezuïeten. Er is een intense en diepe concentratie op de omgang met God. Ignatius roept bij Protestanten heel andere gedachten en gevoelens op, want de Jezuïeten waren grote vervolgers van de Joden en de Protestanten aan het eind van de Middeleeuwen en in de tijd van de Reformatie. Maar wij leerden hier heel andere kant kennen. Wie de ´Geestelijke oefeningen´ van Ignatius leest en volgt, komt diep onder de indruk. We vergeten ook vaak dat de Jezuïeten veel toegewijde zendelingen voortbrachten die met gevaar voor eigen leven naar China en Japan zeilden om het Evangelie te verkondigen.
Ten dienste van de hele kerk
In Oosterhout is Chemin Neuf heel voorzichtig begonnen de kerngroep van broeders en zusters, getrouwd en ongetrouwd, uit te bouwen. Sommige kerngroepleden wonen buiten het klooster. Het is bepaald geen statisch geheel. Er zijn ook Protestantse leden in de kerngroep. De buitenlanders leren eerst goed Nederlands. Ze willen er vooral zijn ten dienste van de kerk, zowel de Katholieke als de Protestantse. Elke zomer organiseren ze een grote conferentie voor echtparen en (jonge) gezinnen en ze richten zich daarbij op herstel van huwelijk en gezin. Er zijn bijeenkomsten waarin geestelijke begeleiding wordt gegeven, gericht op innerlijke genezing. Wekelijks komt een grote tienergroep naar het klooster. Opmerkelijk dat jongeren zich aangetrokken weten. Ze voelen zich serieus genomen en ze weten dat het gaat om een radicale boodschap, geloof, omkeer in je leven en het volgen van Jezus.
Wat doet een Protestant in zo´n omgeving?
Als je als Protestant voor het eerst in een klooster verblijft, voel je je misschien een vreemde eend in de bijt. En eerlijk is eerlijk: er is zoveel kostbaars in onze eigen Protestantse traditie dat we tot onze schade links laten liggen. Maar wij hebben sterk de gedachte dat in het contact met Chemin Neuf juist een aantal punten die we als Protestanten vergeten zijn, weer naar boven komen, zoals: de waarde van het geestelijk leven; de innerlijke en geestelijke band met God. Maar ook het belang van de gezinsliturgie, samen bidden en zingen aan tafel, de dagelijkse gebedstijden, de eenheid tussen ons gebed en ons werk. Bij ons staat de zondag nogal los van de andere weekdagen. En vergeet niet: de waarde van het elkaar belijden van schuld, een vorm van biecht. Dat zijn allemaal dingen die in de eerste eeuw van de Reformatie erg belangrijk waren. Het is opvallend dat juist zo´n beweging van jongeren in de Rooms-Katholieke kerk ons daar weer aan herinnert!
Kort en goed: aanbevolen om een paar dagen in de St Paulus abdij in Oosterhout door te brengen, maar wees er op tijd bij. De weekends zijn al lang van te voren volgeboekt. Kijk voor meer info op www.paulusabdij.nl. Of zoek bij Chemin Neuf Nederland.
Ds. Niek en Jenny Tramper
Geef een reactie