Artikel (meditatie) voor ‘Uitzicht’, Vlaardingen, juni 2010
Ds. N.M. Tramper
U kent misschien wel de uitspraak van Calvijn: ´Waar het vuur is van het geloof is de rook van de twijfel.´ Het is de ervaring van al Gods kinderen dat het geloof wordt bestreden. Van buiten af, door de woorden en de houding van mensen, van binnen uit door de aanvallen van de Boze, door ongeloof en twijfel. De zekerheid van een oprecht geloof is een kostbaar maar ook een zeldzaam goed. Hoe komt het dat er zo weinig vuur is, en vaak zoveel rook? Daar moeten we onszelf op onderzoeken. We doen dat in het licht van de ontmoeting van Christus met zijn discipel Thomas (Johannes 21 vers 24 – 31).
Bij Thomas was het vuur van het geloof aan het uitgaan terwijl de rook van de twijfel dichter werd. Thomas was de denker onder de discipelen. Hij was niet snel te overtuigen. Hij had een bijnaam: Didimus. Daarmee wordt gezegd dat hij er één van een tweeling was, maar het kan ook betekenen dat hij vaak op twee gedachten hinkte.
Waar komt Thomas´ onzekerheid vandaan? Hij had de Heere Jezus niet gezien! En waarom had hij Hem niet gezien? Omdat hij er niet bij was die eerste dag van de week. Dat heeft hem een week eenzaamheid en verdriet bezorgd. Er was maar één vastheid voor hem overgebleven, namelijk dat alle vreugde die hij in Christus had gevonden nu kwijt was. Hij had Jezus zien sterven aan het kruis. Jezus´ graf was de laatste zekerheid voor Thomas. En wat hij hoorde van de andere discipelen was té groot voor hem. Het Evangelie was te groot voor zijn verstand. Zo gaat het meestal met een mens, die het Evangelie hoort, bij wie het begint door te dringen, die geeft zich niet zomaar gewonnen. Er zijn wel duizend bezwaren. Als iemand tegen ons zegt: ´In mijn rechterhand heb ik de zekerheid, en in mijn linkerhand de twijfel´ dan zeggen wij: ´Geef mij toch maar de linkerhand.´ Je grijpt de twijfel liever aan dan de vastheid van het Evangelie. Je zegt: ´Laat me éérst zien. Laat me éérst ervaren dat het zo is. Ik moet éérst de diepte van mijn schuld zien, ik moet éérst een bijzondere indruk hebben van de genade Gods, anders kan ik het niet geloven.´
Als jong student had ik vaak gesprekken met mijn oma, die nu al 20 jaar geleden gestorven is. Ze vertelde me meer dan eens hoe háár grootvader tot zekerheid was gekomen. Hij had aan de rand van het water gestaan, door wanhoop gedreven. Het was een diepe weg voordat Christus hem vond. ´En zó zal het moeten gaan´, zei ze, ´en dat is met mij nog niet gebeurd´. Ik antwoordde dan dat de Heere met ieder een andere weg gaat en dat de Heere Jezus heeft gezegd: Zoekt en gij zult vinden, klopt en u zal worden opengedaan. Dan zei ze: ´Jij neemt het zo makkelijk, een mens zoekt zo maar niet´. Daarop vertelde ik haar hoe Christus mij, tegenstribbelend mensenkind, te sterk was geworden en dat ik door veel berouw Hem had gevonden. Maar, dat anderen worden getrokken door de grote liefde van de Heere. Toch begreep ik haar wel. Eigenlijk zei ze: ´ik moet het eerst ervaren, dan zal ik het geloven.´
Welke medicijn reikt Jezusaan voor twijfelaars?
Hij stuurt boodschappersvan het Evangelie op ons pad. Het kan een predikant zijn, maar ook een familielid of een vriend, die ons zegt: ´Wij hebben de Heere gezien´. En inderdaad, met hun geloof kunnen we het niet doen, maar ze brengen ons vaak wel waar we zijn moeten. Het siert Thomas dat hij zich toch laat overtuigen en dat hij is er een week later bij. Let er nu vooral op hoe Jezus zijn wankelmoedige discipel tegemoet treedt. Hij veroordeelt hem niet maar Hij komt naar hem toe met de stigmata, de littekens van zijn wonden. Jezus zou toch ook zonder littekens, met een volkomen lichaam opgestaan kunnen zijn? Waarom draagt Hij als de Opgestane de littekens van het lijden? Augustinus zegt: ´Als Hij de littekens op zijn lichaam niet had bewaard, had Hij de wonden in ons hart niet kunnen genezen.´ Jezus ontvangt Thomas niet in zijn hoogheid, maar in zijn nederigheid. Hier is de Herder die er staat als het Lam. Wat Thomas ziet en aanraakt is Jezus in zijn mensheid, maar wat hij belijdt is Jezus in zijn Godheid. Hier breekt het geloof van Pasen door. Nu hij ziet, kríjgt hij andere ogen!
Ooit had een boer een rebelse zoon. Die jongen deed hem veel verdriet. Elke keer als het weer raak was, sloeg hij een spijker in een zolderbalk. Zo kwam er een heel rijtje spijkers in die balk. Op een keer kwam de jongen boven en zag hij de spijkers. ´Vader, waarom die spijkers in het hout?´ Toen legde die vader uit dat elke spijker een dag vol tranen had betekend. De jongen begon in te zien wat hij gedaan had. Het raakte hem diep en hij vroeg om vergeving. Toen gingen ze samen naar boven en één voor één werden de spijkers eruit getrokken. Als de jongen later nog eens bovenkwam zag hij de gaten: die vormden een aanklacht tegen zijn misdragingen, maar ook waren ze het teken van vergeving die hij van zijn vader had ontvangen.
Jezus zegt: ´Zalig, eeuwig gelukkig, zijn zij die niet gezien en nochtans geloofd zullen hebben´. Hoe kan dat, niet zien en toch geloven? Als we éérst willen zien en ervaren, houden we de twijfel vast. Is dat ten diepste niet onze hoogmoed? Wel behouden willen worden, maar op eigen voorwaarden! We proberen nog goed te leven, we teren op eigen kracht en eigen inzicht. Maar het is het oude ik, het vlees. Wat een genade als we ontdekt worden aan ons verzet! Dan leren we onze wapens in te leveren. Wat dan overblijft is: buiten U is geen leven meer voor mij, arme zondaar. Zonder U kan ik geen stap meer verzetten. Alleen in Uw bloed, in Uw wondenis de vrede van mijn hart. Dan gaat de liefde van Christus ons overtuigen, door de Heilige Geest, die ogen geeft om het onzichtbare te zien, ja om dé Onzichtbare te zien. Dan wordt Christus zo heerlijk, dan wordt je hart vol van de Liefste. Dan kun je niet meer zwijgen en je roept het uit, net als Thomas: ´Mijn Heer en mijn God.´
Geef een reactie